Ngày 1/8/2026 đánh dấu tròn 6 năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Sau 6 năm thực thi, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EU đã tăng từ 49,8 tỷ USD năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, với thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục 38,6 tỷ USD.,EU hiện chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của Việt Nam.</cite>
Cơ hội là có thật và còn rất lớn. Nhưng để tận dụng được, doanh nghiệp Việt Nam đang phải đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu mới — không chỉ về thuế quan mà còn về tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và pháp lý.
Khi EVFTA có hiệu lực năm 2020, lợi thế cạnh tranh chính của doanh nghiệp Việt là thuế suất ưu đãi. EVFTA tạo điều kiện thuận lợi với ưu đãi 99% dòng thuế về 0% trong giai đoạn 1–5 năm đầu Năm 2026, bức tranh đã khác. Lợi thế cạnh tranh đang dịch chuyển từ giá thành và thuế suất sang khả năng quản trị dữ liệu, kiểm soát chuỗi cung ứng và chứng minh tính bền vững.
Thông tư 14/2026/TT-BCT có hiệu lực từ 10/5/2026 quy định chi tiết về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA. Để được hưởng ưu đãi thuế quan, hàng hóa phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chứng từ chứng nhận xuất xứ. Doanh nghiệp cần nắm rõ mã HS hàng hóa và điều kiện xuất xứ tương ứng để không bị mất ưu đãi thuế.
Cà phê, gỗ và đồ nội thất phải chứng minh nguồn gốc đến tận vùng sản xuất. EU cũng vừa ban hành quy định yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030 và quy định chống mất rừng — ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
CBAM bước vào giai đoạn chính thức từ 1/1/2026, áp dụng với ngành sắt thép, nhôm, xi măng và phân bón. Nhà nhập khẩu EU ngày càng yêu cầu dữ liệu có thể kiểm chứng về năng lượng, nguyên liệu đầu vào và phát thải. Kiểm kê khí nhà kính và dấu chân carbon sẽ dần trở thành điều kiện cạnh tranh.
Chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp chủ động đạt các chứng nhận an toàn như HACCP, ISO 22000, kiểm soát dư lượng hóa chất, đầu tư chế biến sâu và bao bì thân thiện môi trường. Với ngành phi thực phẩm, ISO 9001 và ISO 14001 là hai tiêu chuẩn được đối tác EU yêu cầu phổ biến nhất

Rào cản lớn nhất với doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang EU không còn là thuế — mà là tiêu chuẩn kỹ thuật và bền vững. ISO là hệ thống giúp doanh nghiệp đáp ứng những yêu cầu này một cách có hệ thống:
| Yêu cầu của EU |
Tiêu chuẩn ISO hỗ trợ |
|---|---|
| Chất lượng sản phẩm ổn định | ISO 9001 |
| Quản lý môi trường & phát thải | ISO 14001 |
| An toàn thực phẩm (ngành nông sản) | ISO 22000 |
| An toàn lao động trong sản xuất | ISO 45001 |
EVFTA vẫn là một trong những hiệp định thương mại có lợi nhất cho doanh nghiệp Việt Nam. Nhưng để biến ưu đãi thuế thành đơn hàng thực tế, doanh nghiệp cần vượt qua rào cản kỹ thuật ngày càng cao từ phía EU. ISO là công cụ thực tế và được công nhận quốc tế nhất để làm điều đó.